|
Dobór powinien uwzględniać:
1. Maksymalny prąd spawania - powinniśmy wiedzieć jakiej maksymalnej grubości materiał będziemy spawać. Należy przyjąć, że na każdy milimetr (mm) grubości spawanego przedmiotu ze stali wymagana jest wartość natężenia prądu około 30÷40A (amper).
2. Cykl pracy - do amatorskiej \ półprofesjonalnej pracy powinna wystarczyć 25÷35% sprawność urządzenia. Jeżeli chcemy pracować z dużą wydajnością - profesjonalnie i nie chcemy, aby półautomat się przegrzewał i wyłączał , to założony prąd spawania powinien być dostępny w cyklu minimum 60% w przypadku pracy ciągłej. Należy unikać kupowania urządzeń spawalniczych, w których cykl pracy nie jest podany! - może się okazać, że podanym prądem maksymalnym praktycznie "nie da się spawać".
3. Dobór półautomatu patrząc na umiejscowienie podajnika: - Półautomat kompaktowy - jeżeli stanowisko spawalnicze jest stałe i wystarczy zakres roboczy długości uchwytu spawalniczego od 3 do 5 metrów, to można zdecydować się na migomat z podajnikiem wewnątrz urządzenia, jest to rozwiązanie tańsze.
- Półautomat z wydzielonym podajnikiem - umożliwia większą swobodę w przemieszczaniu się spawacza bez przemieszczania całego urządzenia a jedynie przenosimy sam podajnik. Jeżeli będziemy spawać konstrukcje przestrzenne o dużych gabarytach, to osobny podajnik ułatwi pracę. Mamy tutaj także dodatkowo możliwość wyboru długości przewodu zespolonego (łączącego źródło prądu z podajnikiem) oraz możliwość dostosowania uchwytu spawalniczego od 3 do 5 metrowego.
4. Podajniki drutu - warto zwrócić uwagę na ilość rolek prowadzących drut spawalniczy. Spotyka się podajniki 2-rolkowe i 4-rolkowe (oznaczane jak 4x4). Podajniki 4-rolkowe są trwalsze i podają drut z większą precyzją, bez poślizgu i wtenczas można spokojnie używać uchwytów spawalniczych nawet 5 metrowych.
5. Chłodzenie cieczą - jeżeli zamierzamy wydajnie spawać prądami powyżej 350A, to zalecane są półautomaty z wodnym chłodzeniem uchwytu, oznakowane zwykle literą "W".
6. Wybór konstrukcji (budowy) półautomatu: - półautomaty transformatorowe to tradycyjne półautomaty spawalnicze, a duże rozpowszechnienie wynika z prostoty budowy, zaś wadą ich jest duża masa
- półautomaty inwertorowe są bardzo lekkie, posiadają więcej możliwości i optymalizacji nastaw, a w rezultacie umożliwia kładzenie spoin o znacznie wyższej jakości
Podstawowe funkcje: - 2/4 takt - funkcja umożliwiająca sterowanie cyklem spawania w tzw. dwutakcie lub czterotakcie. W 2-takcie jednokrotne naciśnięcie i przytrzymanie przycisku w uchwycie spawalniczym uruchamia spawanie, a zwolnienie przycisku kończy proces. Tak więc w 2-takcie spawamy z naciśniętym przyciskiem i sposób ten sprawdza się przy wykonywaniu spoin krótkich i punktowych. W 4-takcie spawanie rozpoczyna naciśnięcie i zwolnienie przycisku. Powtórzenie tej czynności kończy proces i jest to sposób wygodny przy wykonywaniu spoin długich. - spawanie punktowe
Dodatkowe funkcje (półautomaty wyższej klasy): - sterowanie synergiczne (synergia) - aby proces spawania zachodził optymalnie spawacz musi skorelować wiele parametrów. Funkcja sterowania synergicznego ułatwia to zadanie - spawacz jednym pokrętłem zmienia moc łuku a funkcja automatycznie dobiera pozostałe parametry spawania (np. napięcie łuku, prędkość podawania drutu) wg zaprogramowanych danych. Wstępnie należy jedynie ustawić początkowe parametry: rodzaj spawanego materiału, średnicę drutu, rodzaj gazu osłonowego. Funkcja synergii jest szczególnie użyteczna przy spawaniu prądem pulsacyjnym, gdzie do regulacji dochodzą dodatkowe parametry związane z przebiegiem prądu. - puls (podwójny puls) - funkcja ta umożliwiająca spawanie prądem pulsacyjnym. Między drutem a spoiną jarzy się łuk o małej mocy, zasilany prądem podstawowym (bazowym), przerywany impulsami o bardzo wysokim natężeniu prądu. Wszystkie parametry są tak dobrane, aby w czasie niskiego prądu następowało uformowanie jednej kropli ciekłego metalu na końcu drutu, a następnie jej bez zwarciowe przeniesienie w sposób natryskowy do spoiny w czasie wysokiego impulsu. Największą korzyścią spawania prądem pulsującym jest spoina wolna od odprysków bez porowatości, gdzie mamy wpływ na skupienie łuku i kształt spoiny, a także możliwość spawania cienkich blach
Jak spawać półautomatem spawalniczym (migomatem) ?
Przed przystąpieniem do spawania półautomatem należy dobrać podstawowe parametry spawania. Zajarzenie łuku następuje po naciśnięciu przycisku na uchwycie spawalniczym. Zajarzenie ma charakter kontaktowy. Wysuwający się drut z zadaną prędkością stapia się i dzięki zjawisku samoregulacji długość łuku pozostaje w przybliżeniu stała. Po rozpoczęciu spawania należy uchwyt spawalniczy przemieszczać równomiernie wzdłuż spoiny. Należy obserwować kształt spoiny, utrzymywać stałą pozycję oraz odległość uchwytu od spawanego elementu. Spawacz przez cały czas powinien koncentrować się na tworzeniu prawidłowej spoiny. Chwila nieuwagi zwiększa ryzyko powstania błędów. Należy wówczas przerwać spawanie, a następnie je wznowić.
Podstawowe parametry procesu spawania metodą MIG/MAG:
1. - Rodzaj i natężenie przepływu gazu osłonowego - rodzaj gazu osłonowego ma bardzo duży wpływ na przebieg procesu spawania. Stale niestopowe i niskostopowe spawa się głównie w osłonie mieszanek aktywnych na bazie argonu z dodatkiem CO2 lub CO2 i O2 co daje lepszą jakość spoin i wydajność niż przy użyciu samego CO2, który to gaz zaleca się używać tylko do stali niskowęglowych. W osłonie gazów obojętnych takich jak argon, hel i ich mieszanki można spawać wszystkie metale, ale praktycznie używa się ich do spawania metali podatnych na utlenianie, takich jak Al, Mg, Cu, Ti, Zr i ich stopów. Stale wysokostopowe również można spawać w samych gazach obojętnych, ale proces przebiega korzystniej w mieszance argonu z dodatkiem 1÷3% O2 lub 2÷4% CO2. Natężenie przepływu gazu osłonowego powinno być tak dobrane, aby zapewnić skuteczną osłonę łuku spawalniczego i jeziorka, nawet w przypadku niewielkich przeciągów powietrza. Orientacyjnie można przyjąć zasadę, aby natężenie przepływu wynosiło 1,0 litr/min. na każdy milimetr średnicy dyszy gazowej. 2. - Rodzaj i średnica drutu - rodzaj drutu dobiera się w zależności od spawanego materiału. Drut spawalniczy występuje w średnicach: 0,6mm, 0,8mm, 1,0mm, 1,2mm, 1,6mm i dobiera się w zależności od grubości spawanego elementu i pozycji spawania. Istotna jest gęstość prądu płynącego przez drut spawalniczy. Im mniejsza średnica tym większa gęstość i większa głębokość wtopienia. Gęstość prądu ma również wpływ na charakter przenoszenia metalu w łuku spawalniczym. 3. - Natężenie i napięcie łuku - półautomaty spawalnicze mają płaskie charakterystyki napięciowe źródła prądu, przez co parametrem bezpośrednio regulowanym jest napięcie łuku. Natężenie prądu spawania jest natomiast uzależnione od wartości nastawionego napięcia, ale także od szybkości podawania drutu i jego średnicy. Wartość napięcia może być regulowana w migomatach skokowo lub płynnie. Wyższa wartość napięcia to dłuższy łuk, co powoduje mniejszą głębokość wtopienia i szersze lico spoiny. Zbyt duże napięcie zwiększa rozprysk, porowatość, ryzyko podtopień i przyklejeń. Zbyt małe napięcie może spowodować niestabilność procesu. 4. - Prędkość podawania drutu - to drugi obok napięcia łuku podstawowy parametr nastawiany podczas spawania półautomatem. Przy danej wartości napięcia łuku należy tak nastawić prędkość podawania drutu aby jego stapianie miało stabilny przebieg. 5. - Wolny wylot - czyli długość wysunięcia drutu mierzona jako odległość od topiącego się końca drutu do końcówki prądowej. Wolny wylot drutu spawacz reguluje wysokością trzymania uchwytu nad spawanym przedmiotem. Długość wysunięcia drutu wpływa na intensywność podgrzania drutu na długości między końcówką prądową a stapiającym się końcem drutu, a więc o jego temperaturze i prędkości stapiania. W związku z tym, ze wzrostem długości wolnego wylotu elektrody, przy tym samym natężeniu prądu, znacznie wzrasta wydajność stapiania elektrody, a więc wyższe są prędkości spawania. Zbyt duża wartość wysunięcia drutu zaburza stabilność łuku, aż do powstania tzw. "strzelania" i zwiększonego rozprysku. Za krótki wolny wylot prowadzi do jarzenia łuku zbyt blisko końcówki prądowej i może prowadzić do przyklejenia się drutu i zniszczenia końcówki. Długość wolnego wylotu jest uzależniona m.in. od rodzaju i średnicy drutu, natężenia prądu i napięcia łuku. Przykładowo podczas spawania metodą MAG łukiem zwarciowym optymalna długość wynosi 6÷15mm, a przy łuku natryskowym 18÷25mm. 6. - Prędkość spawania - to szybkość przemieszczania końca drutu z jarzącym się łukiem. Prędkość jest parametrem wynikowym dla danego natężenia prądu i napięcia łuku, przy zachowaniu właściwego kształtu spoiny. Gdy prędkość spawania ma być nawet nieznacznie zmieniona, należy zmienić prędkość podawania drutu lub napięcie łuku w celu utrzymania stałego kształtu spoiny. Prędkość spawania ręcznego zwykle mieści się w zakresie 0,25÷1,3 m/min. 7. - Pochylenie uchwytu - pochylenie uchwytu zależy m.in. od rodzaju złącza i spoiny oraz pozycji spawania. Pochylenie decyduje o głębokości wtopienia oraz szerokości i kształcie lica spoiny. Pochylenie uchwytu w kierunku zgodnym z kierunkiem spawania daje większą głębokość wtopienia przy mniejszej szerokości spoiny. Pochylenie w kierunku przeciwnym zmniejsza głębokość wtopienia a lico spoiny jest wyższe i szersze, co pozwala na spawanie cieńszych materiałów. 8. - Rodzaj i biegunowość prądu spawania - w metodzie MIG/MAG stosuje się prąd stały o biegunowości dodatniej, co powoduje intensywne stapianie drutu spawalniczego. Półautomaty spawalnicze wyższej klasy umożliwiają spawanie prądem pulsującym, a nawet prądem o podwójnej pulsacji. Między drutem a spoiną jarzy się wówczas łuk o małej mocy, zasilany prądem podstawowym (bazowym), przerywany impulsami o bardzo wysokim natężeniu prądu. Wszystkie parametry są tak dobrane, aby w czasie niskiego prądu następowało uformowanie jednej kropli ciekłego metalu na końcu drutu, a następnie jej bezzwarciowe przeniesienie w sposób natryskowy do spoiny w czasie wysokiego impulsu. Pierwotnie spawanie prądem pulsującym było wykorzystywanie do spawania aluminium oraz stali nierdzewnych. Największą korzyścią spawania prądem pulsującym jest spoina wolna od odprysków o prawidłowym przekroju bez porowatości. W przypadku związków niklu oraz innych trudnospawalnych materiałów, ułatwia to również pracę spawacza.
|